Tumor larinksa (Glava i vrat)

Tumor larinksa (grkljana) je bolest kod koje se maligno transformisane ćelije formiraju u tkivu larinksa. Grkljan je početni, prošireni deo donjih disajnih puteva i organ odgovoran za stvaranje glasa jer se u njemu nalaze glasne žice koje vibriraju i proizvode zvuk u dodiru sa vazduhom. Pruža se od početnog dela grkljana (auditus laryngis) do početnog dela dušnika (trachea). Grkljanska duplja sa glasnim žicama je podeljena na tri sprata. Supraglottis je gornji deo larinksa, iznad glasnih žica i u njegov sastav ulazi i grkljanski kapak (epiglottis). Glottis je srednji deo u kome se nalaze glasne žice i subglottis je donji deo koji se pruža od glasnih žica naniže do početnog dela dušnika. Tumor larinksa spada u grupu tumora koji zahvataju glavu i vrat a najveći broj se formira u skvamoznim ćelijama, tankim, ravnim ćelijama koje oblažu unutrašnjost larinksa.

Konzumiranje duvana i alkohola može da poveća rizik od razvoja tumora larinksa. Sve što povećava rizik od dobijanja bolesti naziva se faktor rizika. Međutim, postojanje faktora rizika ne znači da će nužno doći do pojave bolesti, ali sa druge strane nepostojanje faktora rizika ne znači da nužno neće doći do pojave bolesti.

Simptomi i znaci tumora grkljana uključuju upalu grla i bolove u ušima. Međutim ovi ali i drugi simptomi i znaci se mogu javiti u ovom tipu tumora ali takođe i u nekim drugim stanjima. Proverite sa svojim doktorom da li imate neki od simptoma kao što su upala grla koja ne prolazi ili neprestani kašalj, bol u ušima, izraslina na vratu, bolno i otežano gutanje, promene u glasu ili promuklost.

Testovi koji se koriste u detekciji i u uspostavljanju dijagnoze hipofaringealnog tumora su fizički pregled grla i vrata, biopsija, PET-CT skener, laringoskopija, magnetna rezonancija, endoskopija, rendgen, gutanje barijuma.

Određeni faktori utiču na prognozu odnosno šanse za oporavak i opcije lečenja. Šanse za oporavak zavise od stadijuma bolesti, uzrasta, pola i celokupnog zdravlja pacijendta, ispituje se takođe i da li pacijent ima anemiju. Način lečenja takođe zavisi od stadijuma bolesti, pozicije i veličine tumora, od mogućnosti pacijenta da održi govor, disanje i konzumiranje hrane u normalnim granicama. Način lečenja takođe zavisi i od toga da li se bolest ponovo vratila. 

Nakon uspostavljanja dijagnoze laringealnog tumora rade se testovi da se proveri da li su se maligne ćelije proširile po larinksu ili na ostale delove tela. Na osnovu ovih testova pomoću kojih želimo da utvrdimo da li se tumor proširio, saznajemo u kom stadijumu bolesti se nalazi pacijent. Neophodno je da se utvrdi stadijum kako bi se izabrao najadekvatniji način lečenja.

Tumor se na tri načina širi po telu - kroz tkivo, limfni system i krv. Kroz tkivo se tumorske ćelije šire tako što kreću da se razmnožavaju u neposrednoj blizini mesta na kome su nastale. Kroz limfni sistem i krv maligne ćelije se šire tako što se sa mesta nastanka otkače i uđu u limfotok ili krvotok i na taj način putuju kroz orgnizam i stižu do svih ostalih delova tela.

Proces diseminacije tumorskih ćelija u druge delove tela se naziva metastaza. Maligno transforimasne ćelije se šire od primarnog mesta nastanka do ostalih delova tela, kao što je već rečeno, putujući kroz krvotok ili limfotok obrazujući metastaze. Metastaza predstavlja apsolutno isti tip tumora kao što je to primarni tumor. Na primer ako se laringealni tumor proširi na pluća, te tumorske ćelije u plućima su one iste koje su se formirale u larinksu samo su naselile pluća i to je metastaza laringealnog tumora, a ne plućni tumor.

Terapija

Postoji 4 stadijuma laringealnog tumora. U zavisnosti od toga da li je tumor zahvatio supraglottis, glottis ili subglottis i u kojoj meri su ovi delovi larinksa zahvaćeni, uspostavlja se dijagnoza i utvrđuje se u kom stadijumu bolesti se pacijent nalazi. Treba da se utvrdi da li glasne žice mogu normalno da funkcionišu ili ne, koje je veličine tumor, da li je zahvatio limfne čvorove, traheju, tiroidnu hrskavicu, ezofagus, pluća, jetru, kosti, i tek tada sa sigurnošću možemo odrediti u kom stadijumu se pacijent nalazi.

Postoje različiti tipovi terapija za obolele od laringealnog tumora. Najčešće se koriste: terapija zračenjem, hemoterapija ili hirurški zahvat. Terapija zračenjem može biti spoljašnja ili unutrašnja. Hemoterapija podrazumeva korišćenje lekova u lečenju tumora. Lekovi se mogu primenjivati peroralno ili parenteralno i njihovom primenom se zaustavlja rast tumorskih ćelija ili dolazi do njihove smrti. U zavisnosti od tipa i stadijuma bolesti bira se adekvatna terapija.

Tokom i nakon završenog lečenja, neki testovi koji su rađeni kako bi se otkrio tumor rade se ponovo da bi se videlo kako terapija napreduje i da se donese odluka da li treba nastaviti sa terapijom, promeniti je ili prekinuti terapiju. Rezultati ovih testova nam daju podatke o tome da li se bolest povukla ili se možda ponovo vratila.

Najčešće nakon dve ili tri godine od terapije laringealni tumor može da se vrati i to uglavnom u samom larinksu a može i u drugim delovima tela.

Duvanski dim i konzumiranje alkohola smanjuju efekat lečenja ovog tumora. Pacijenti koji nastave sa konzumiranjem cigareta i alkohola imaju manje šanse za izlečenje a veće za dobijanje drugog tumora. Čak i nakon lečenja i izlečenja tumora larinksa veoma je bitno da se kontrole nastave.

Eksterni linkovi